Warmte-koudeopslag
Kop Grasweg, Grasweg

Een ‘warmte-koudeopslag’ (WKO) is een systeem met twee diepe boorputten in de grond. In een zandlaag op 180 meter diep, wordt warm of koud water bewaard. De Rembrandttoren, het hoogste gebouw van Amsterdam, is 135 meter hoog. Deze boorputten zijn dus echt heel diep!

Inkijkje onder de grond, bij de WKO op de Grasweg


Op straat vallen de boorputten nauwelijks op. Je kunt er gewoon overheen lopen. In de buurt zie je ze af en toe: het zijn rechthoekige putdeksels. Ook hier op de Grasweg liggen er twee. Durf jij er op te staan?

Onderweg naar de bodem van de put kom je allerlei grondlagen tegen. In een rapport is per meter vastgelegd om wat voor soort grond het gaat. Denk aan: ‘zand met enkel schelprestje’ of ‘sterk kleiig’. Uiteindelijk komt het warme of koude water aan in een zandlaag. Daar kan het water moeilijk wegstromen, en blijft het goed op z’n plek.


In de zomer worden de woningen gekoeld. De warmte die daarbij uit de woningen wordt gehaald, wordt in de vorm van water de bodem in gepompt. Daar blijft het goed op temperatuur. In de winter wordt deze warmte weer omhoog gepompt, en wordt er juist koud water naar beneden gebracht om bewaard te blijven voor de zomer. De warmte komt dan de woningen binnen via vloerverwarming.

In vijf jaar tijd mag de nettotemperatuur van de bodem niet veranderen. Dat betekent dat er evenveel warmte als koude in de bodem wordt opgeslagen, als dat er weer wordt uitgehaald. Dit wordt gemeten en bijgehouden.


De warmte die omhoog komt, heeft een temperatuur van 15 graden. Dat is niet genoeg om je huis te verwarmen. Warmtepompen in de technische ruimte zorgen ervoor dat deze temperatuur omhoog gaat. Er wordt ook warmte uitgewisseld met water uit de rivier ’t IJ. Dit heet aquathermie.

Mocht de temperatuur toch te laag blijven, dan is er nog een back-upsysteem. In de parkeergarage staan ook ketels die draaien op tweede generatie bio-olie. Biobrandstoffen worden ‘tweede generatie’ genoemd, als ze gewonnen worden uit plantafval en oneetbare delen van voedselgewassen. Omdat het oneetbare restproducten zijn, is de productie van deze brandstoffen dus niet in strijd met de productie van voedsel.

Uiteindelijk maken dertien gebouwen op de Grasweg gebruik van de WKO installatie. In totaal krijgen 351 woningen hun verwarming en koeling uit deze opslag. En dat voor twee onopvallende putdeksels. Best indrukwekkend toch?

Bekijk hieronder de volledige animatie, zoals ook op locatie te zien is: