Onder de grond liggen steeds meer buizen. ’De ondergrond’, noemen professionals dit.

Veel partijen werken aan de ondergrond en plaatsen hun buizen, leidingen en kabels op verschillende dieptes. Het liefst zouden alle bedrijven hun leidingen bovenaan leggen, zodat ze er makkelijk bij kunnen als er iets stuk gaat. In dit Inkijkje laten we je zien wat er allemaal onder de grond ligt.

Het primaire warmtenet ligt meestal onderin, en is heel warm. De aanvoerbuis kan wel 120 graden zijn en is behoorlijk dik. De buis komt direct van een warmtebron. Hier in Amsterdam-Noord komt de warmte van het AEB: de afvalverbranding in Westpoort.

Die dikke buizen zijn dus het IJ overgestoken. Of eigenlijk onderdoor-gedoken. Gefilmd in Nieuw-West, zie je hier hoe het energiebedrijf de warmteleidingen onder de grond door trekt:

Eenmaal in Amsterdam Noord, reizen de primaire buizen verder naar een ‘warmteoverdrachtstation’. Professionals noemen dit een ‘WOS’. Het primaire net warmt daar de lokale, secundaire stadswarmtenetten op. De secundaire buizen lopen vervolgens met een temperatuur van 70 graden naar de woningen in de buurt.

De secundaire buizen liggen wat hoger, omdat er af en toe een nieuw huis op moet worden aangesloten. Je ziet dat het primaire net en het secundaire net elkaar hier kruisen. Het secundaire net brengt hier warmte naar de zelfbouwwoningen op de Monnikskapstraat en de 39 woningen van het gouden gebouw ‘De Goudvink’, aan de overkant.

Het is niet altijd duidelijk wat er precies onder de grond ligt, maar dat is wel belangrijk om te weten. Want de ondergrond heeft ook effect op de straatinrichting boven de grond. Er kan bijvoorbeeld niet zomaar een boom gepland worden, of gegraven worden om nieuwe fietsnietjes te plaatsen.

Het netwerk van nieuwe buizen en leidingen is ook steeds vaker bovengronds zichtbaar, in de vorm van elektriciteitshuisjes of een huisje voor de WOS. Alle systemen waar je over leert in de Inkijkjes, werken niet meer op gas, maar gebruiken wel meer elektriciteit. Omdat we als stad ‘van het gas af’ gaan, hebben we extra capaciteit nodig – en dus steeds meer van die huisjes.

Het stadswarmtenet ligt vaak direct onder de stoep. Het ligt dan dicht bij de huizen, zodat deze makkelijk kunnen worden aangesloten. Tussen de buizen zie je daarom ook de waterleiding en de telecomleidingen voor telefoons en internet. In het midden van de straat ligt het riool. Daar wordt alleen aan gewerkt als de straat opengebroken is. Er ligt een electriciteitsnet voor de huizen, maar ook een speciaal voor lantaarnpalen. Hier staat alleen ’s nachts stroom op, als het donker is. Best vol dus, die ondergrond.

Meer weten? Hier kun je de volledige tekening bekijken.